De Individualist

Het Basisinkomen: Gratis geld voor iedereen

Advertenties

Sommigen zullen het nooit leren; logisch en realistisch nadenken over hoe de economie functioneert. Gedreven als ze zijn door hun Utopische wensdenken over een “fatsoenlijke” en “eerlijke” samenleving, blijven ze allerlei luchtballonen oplaten die in de eerste plaats noch fatsoenlijk of eerlijk zijn, en bovendien gewoon niet realistisch zijn. Je zou denken dat deze luchtfietsers iets op hebben gestoken van de toestanden in Griekenland; een land dat aan de economisch afgrond staat omdat ze veel te lang een te ruime broek hebben gedragen en zich daarbij niet lieten lastig vallen door economische realiteit op de lange termijn.

Enfin, zo nu en dan komt er dus zo’n luchtfietser voorbij, gedreven door woede over ‘hebzucht’ of ‘egoïsme’, die het idee oppert van het ‘basisinkomen’.

Het basisinkomen is een door de overheid ‘gegarandeerd’ inkomen voor iedereen; je zou dus kunnen stellen dat een basisinkomen een soort gegarandeerde uitkering is voor het hele land. Natuurlijk gaat de luchtfietser er door ofwel zijn naïviteit of doelbewust aan voorbij dat het makkelijk is voor de overheid om zoiets te garanderen, aangezien het niet de overheid is die de kosten van dit project hoeft te betalen; daar hebben we de productieve sukkel voor; de werknemer en met name de bedrijfseigenaren die met hun productiviteit, en dus met de omzet die ze daarmee creëren, zorgen voor de welvaart die er in een land is.

We hebben het dus gewoon weer over een plan waarbij de mensen die voor de welvaart zorgen, worden gestraft voor het zorgen voor die welvaart. De mensen die om wat voor reden dan ook niet productief zijn worden daarentegen beloond voor hun vrijwillige of onvrijwillige parasitisme. En dat er vrijwillig parasitisme zal zijn is uiteraard gegarandeerd door het feit dat een basisinkomen dus een ‘recht’ zou worden dat gegarandeerd zou zijn door de overheid. Je hoeft met andere woorden niet meer te werken als je dat niet zou willen, en bereid zou zijn te accepteren dat je het met iets lagere inkomsten zou moeten doen. ‘Onacceptabel’ laag zou dat basisinkomen overigens nooit zijn, anders wordt daarmee het hele doel van een basisinkomen teniet gedaan. Het doel ervan is namelijk dat mensen een bestaan gegarandeerd kan worden, ook al is het geen ‘luxe’ bestaan. Volgens Wikipedia schrijft de EU voor dat het 60% van het mediane inkomen zou zijn; niet 60% van het minimuminkomen, maar van het mediane inkomen. Waarom zou iemand die nu het minimumloon verdient dan nog blijven werken? Daarover later meer.

Wat is nu het praktische effect van zo’n basisinkomen? Een ieder die iets begrijpt van de menselijke natuur, en van hoe economische motivatie werkt, zou moeten weten wat dat effect is. Mensen zijn namelijk alleen geneigd iets te doen als het loont. Hoe minder het loont of iets te doen, en hoe meer het loont om iets niet te doen, hoe minder de mens geneigd zal zijn om het doen. Rationeel handelen – dat wil zeggen bewust handelen met een specifiek doel – komt er namelijk op neer dat er een resultaat in het vooruitzicht moet zijn van bepaald handelen. Wat luchtfietsers niet willen begrijpen of weten is hoe groot de rol hiervan speelt in de economie.

In een land waar nog enige vrijheid heerst (vandaar dat allerlei vrijheden in rap tempo slinken in landen die economisch repressief zijn, zoals de Sovjet Unie, Oost Duitsland, China, Noord Korea etc.) zullen mensen geneigd zijn om daarheen te gaan waar de vruchten van hun handelen het grootst zullen zijn; daar waar hun handelen het meest gewaardeerd wordt. Het eerste dat luchtfietsers dus moeten begrijpen, is dat bedrijven die de kosten voor een gegarandeerd basisinkomen op moeten hoesten, uiteindelijk gewoon geneigd zullen zijn hun hele handel in te pakken en te vertrekken met de noorderzon, naar een land met een veel gunstiger handelsklimaat, waar het Nederlandse minimuminkomen waarschijnlijk voor de gemiddelde burger hetzelfde zal zijn als rijkdom.

Het gevolg hiervan is – uiteraard – dat met elk bedrijf dat emigreert naar waar het gras groener is, ook een deel van de bron van inkomsten vertrekt waaruit dat basisinkomen gefinancierd dient te worden. De overblijvende poel van mensen die het op moeten hoesten zal dus logischerwijs steeds kleiner worden, en een steeds groter deel van die kosten voor zijn rekening moeten nemen, die bij hen ook weer uiteindelijk leidt tot de beslissing om hun biezen te pakken, enzovoorts.

Tenzij de luchtfietser een voorstander is van een modern soort Berlijnse muur om mensen gevangen te houden binnen een land, zal dit volstrekt natuurlijke handelen van mensen niet te stoppen zijn.

Het plan voor een basisinkomen is dus economisch gezien volstrekt onhoudbaar. Want hoe meer productieve mensen het zat worden en vertrekken, hoe ondraaglijker het zal worden voor de mensen die overblijven wat hen weer zal stimuleren om ook te vertrekken tot er uiteindelijk weinig meer overblijft om de kosten van een basisinkomen te kunnen dragen. Wat er wel overblijft zijn die mensen die weinig of niets bijdragen aan de welvaart van een land (de netto ontvanger van andermans geld dus, in de vorm van een basisinkomen). De overheid KAN dus helemaal geen basisinkomen garanderen zonder als een totalitair regime van een land een gevangenis te maken. Want wat doet een huurder die steeds hogere huur moet betalen? Die verhuist. Simpel zat.

Maar hoe zit het met de simpele arbeider, die een minimumloon verdient, of iets dat slechts iets daarboven ligt? Volgens de luchtfietser zal die het minst ophoesten van het geld dat nodig is om het basisinkomen te kunnen bekostigen. Mooi. Maar als een simpele arbeider wiens minimumloon slechts enkele honderden Euro netto per maand hoger ligt dan een basisinkomen even rekent, zal hij tot de conclusie komen dat hij voor een maand werken realistisch gezien maar een paar honderd Euro verdient, en niet zijn minimumloon. Hoe weten we dit? Omdat hij hoe dan ook gegarandeerd is van een basisinkomen. Dat geld zal hij dus HOE DAN OOK hebben. Het zijn dus slechts die enkele honderden Euro meer die hij verdient met een maand lang werken, die hij verdient als loon.

Laten we een voorbeeld geven:

Gegarandeerd basisinkomen = 800 Euro per maand
Minimuminkomen = 1100 Euro per maand
Werkelijk loon voor een maand lang werken = 1100 – 800 = 300 Euro per maand.

Rest dus de vraag: waarom zou iemand die het minimumloon verdient in godsnaam nog werken? Veertig uur voor een paar honderd Euro extra dan wat hij zou hebben als hij gewoon niet werkt? Over uitbuiting gesproken. Natuurlijk zouden er een aanzienlijke hoeveelheid mensen zijn die die paar honderd extra de moeite niet waard vinden. Sterker nog, waarom niet gaan voor een basisinkomen en tegelijkertijd zwart lekker extra erbij verdienen?

Mensen met een minimumloon zullen dus een economische calculatie maken waarbij sommigen het voor gezien houden. Dit levert weer een tekort aan arbeidskrachten op voor het soort (goedkope) werk dat geen opgeleide werknemer zal doen; zeker niet voor die fooi t.o.v. het basisinkomen. Dit tekort aan arbeidskrachten voor het simpele werk zal ook weer zijn negatieve invloed hebben op de economie en dus de omzet. Hoe wordt dit gecompenseerd om het basisinkomen te kunnen blijven garanderen? Met nog hogere belastingen voor de rest? De poel van ‘betalers’ zal dus slinken, en tegelijkertijd zal de poel van ‘ontvangers’ recht evenredig groeien. Dit betekent logischerwijs steeds hoger groeiende kosten voor productieve mensen, o.a. door steeds hogere belastingen. Zoals eerder gesteld, waarom zouden zij als domme idioten in Nederland blijven rondhangen?

Misschien dat sommige luchtfietsers het dan toch een beter idee vinden om het benodigde geld dan maar te lenen. En waar dat uiteindelijk toe leidt kunnen we zien bij Griekenland. En nog los van dat feit: wie moet die lening afbetalen? Dat zijn uiteraard de dommeriken die in de toekomst, als crediteurs hun verstrekte leningen plus rente komen innen, op draaien voor de opgelopen schuld van het verleden.
Kortom, in economische zin is het een vorm van communisme; iets dat zonder de daarbij benodigde dwingelandij alleen maar in rap tempo als een nat kaartenhuis in elkaar kan donderen.

Waarom dan, wordt dit idiote plan dan door voorgesteld? Simpel; omdat de luchtfietser niet van de harde realiteit is gediend en deze liever negeert ten behoeve van zijn wensdenken. Daarom zijn mensen die dit plan opperen dus ook niet de tegenstanders van populisme; zij ZIJN de populisten, want zij willen bij de meer armlastige burger makkelijk scoren met een plan dat in de realiteit alleen maar kan falen. Hierbij helpt het natuurlijk ook om tegenstanders weg te zetten met op-de-man-gespeelde kreten over “egoïsme” en “hebzucht”. Want we weten dat dit soort termen zorgt dat iets dat niet werkt plotseling wel werkt, nietwaar? Welke arme sloeber of arbeidsongeschikte houdt er niet van een lekker portie inhakken op mensen die het beter hebben getroffen? Dat is dus populisme: met economisch onbenul, loze kreten en idealistische demagogie inspelen op de onderbuik van de afgunstige mens.

Dit alles komt voort uit de idealistische redenen die luchtfietsers hebben om voor een basisinkomen te zijn. Sommigen denken slimmer te zijn, door ‘praktische overwegingen’ te zien, als zouden met een basisinkomen de gewoonlijke uitkeringen overbodig zijn. Tja, nogal wiedes dat alle afzonderlijke uitkeringen overbodig zijn als je gewoon aan iedereen een onconditioneel, en dus gegarandeerd basisinkomen geeft. Maar, zegt de pragmaticus, daarmee kun je ook allerlei andere irritante aspecten elimineren, zoals allerlei bureaucratie, regelgeving, en misschien zelfs het minimumloon.

Dit is handig, maar voor de libertariër lang niet handig genoeg. Wij zijn niet op ons achterhoofd gevallen. Bovenstaande is namelijk gewoon een rationalisatie; een rechtvaardiging voor wat in werkelijkheid een idealistische motivatie is. Immers, we hebben op dit moment geen basisinkomen. Dus als je dan toch iets bepleit dat nog niet bestaat, en dit bepleit vanuit pragmatische overwegingen in plaats van idealistische, waarom zou je dan bepleiten dat je de ene, bestaande onzin vervangt door de andere, niet bestaande onzin? Waarom bepleit je dan niet gewoon om al die regelgeving, die bureaucratie en het minimumloon af te schaffen, ZONDER dat je daarmee meteen het basisinkomen als vervanger propageert?
Omdat de zogenaamde ‘pragmaticus’ gewoon een idealist is die tegenstanders proberen om de tuin te leiden met redelijk klinkende ‘pragmatische’ voordelen aan het basisinkomen.

Dat het basisinkomen echter alles behalve pragmatisch is op de langere termijn heb ik hierboven al aangetoond. Het is in economische zin rampzalig.
Wat zou erger zijn? Een conditionele uitkering of een onconditioneel basisinkomen? Het eerste vormt een lastige hindernis voor de vrije economie; het tweede vergiftigd de hele moraal waarop een vrije economie gebouwd is.

Dan zijn er dus de snuggeren die suggereren dat als iedereen een basisinkomen krijgt, het minimumloon afgeschaft kan worden (dat kan het sowieso, maar de luchtfietser wil dat natuurlijk niet). Het basisinkomen wordt in dat geval aangevuld met een salaris dat een werkgever graag zou betalen omdat het dus minder duur zou zijn.

Maar dit is onzin. Aangezien de werkgever al via belastingen moet helpen met het bekostigen van het basisinkomen voor iedereen in het land, betekent het mindere loon niet dat hij minder kosten heeft. De kosten worden in feite gewoon opgesplitst in “basisinkomen + rest in de vorm van loon” daar waar het eerst alleen “loon” was. Hij schiet er dus weinig of niets mee op. Toch leuk geprobeerd.

Maar dat is niet alles. Ik heb hierboven namelijk al uitgelegd hoe weinig het de werknemer met een minimumloon zal inspireren te blijven werken als hij er uiteindelijk zeer weinig mee opschiet. Dus als je het minimumloon afschaft, en vervangt met basisinkomen plus aanvulling om tot hetzelfde bedrag te komen, verandert er helemaal niets aan dit probleem. De werkgever kan ook niet gedwongen worden een hoger salaris te bieden om op die manier een werknemer te motiveren te blijven werken. Immers, het minimumloon is dan afgeschaft. De werknemer zal dus meer dan die ‘aanvulling’ willen hebben, terwijl dat voor de werkgever juist zou betekenen dat hij nog meer moet betalen dan hij al deed toen hij alleen voor het minimumloon hoefde te zorgen. Wil de werkgever niet meer betalen als loon, dan die aanvulling op het basisinkomen, dan is er voor die werknemer dus weer weinig zin om te blijven werken.

Dit alles is en blijft de logische conclusie omdat gratis geld van een ander, wat een gegarandeerd basisinkomen is ongeacht welke vloektermen de luchtfietser ook los wil laten op tegenstanders van dit plan, altijd meer zal motiveren om minder of zelfs niets te doen, dan het zal motiveren om dezelfde of zelfs meer inzet te geven.

De luchtfietser vergeet overigens nog iets. Minder bureaucratie en regelgeving betekent dat er minder ambtenaren nodig zijn. Gelooft de luchtfietser nu werkelijk dat de overheid deze ambtenaren eruit zou bonjouren? Natuurlijk doen ze dat niet. Er zal voor hen een oplossing worden gezocht die hoe dan ook wederom op kosten zal zijn van de productieve belastingbetaler. Die kosten komen er dus nog eens bovenop.

Het verminderen van de bureaucratie en regelgeving om dit plan zogenaamd goedkoper te maken, is dus ook al op luchtfietserij gebaseerd: de luchtfietserij dat de overheid graag naar redenen zoekt, en er vrijwillig aan zou meewerken, om minder beknottend en bemoeizuchtig te zijn, om kleinschaliger te worden, en om minder mensen op de loonlijst te hebben.

Advertenties

Advertenties